گربه پالاس با نام علمی Felis manul و نام انگلیسی Pallas’s cat، یکی از هشت گونه گربه سان موجود در ایران است. در منطقه ترکمن صحرا به این گربه زیبا، یابانی میشک هم گفته می‌شود. زیستگاه اصلی گربه پالاس مناطق استپی مرتفع با پوشش گیاهی نسبتا متراکم است. در ایران همانطور که در شکل زیر نمایش داده شده است، وجود آن تاکنون از منطقه خوش ییلاق شاهرود، بجنورد، سرخس، ترکمن صحرا، آذربایجان غربی (حاشیه رود ارس)، آذرشهر، اصفهان، تهران و کرمان گزارش شده است. این گربه در دنیا از ترکمنستان تا غرب چین، کشمیر و پاکستان پراکندگی دارد.

 

مشخصات

گربه پالاس جثه ای به اندازه گربه معمولی دارد ولی سر آن پهن است. گوش‌های آن کوچک و گرد و با فاصله زیاد از هم و تقریبا در دوطرف سر قرار گرفته است. دمی بلند و کلفت دارد و موهای بدن آن خاکستری متمایل به زرد اخرایی که نوک سفید موهای آنها را به رنگ برفکی نقره ایی درآورده است. بر روی پیشانی گربه پالاس خالهای مشخصی دیده می‌شود. موهای آن بلند با دو نوار قهوه ای رنگ در هر دو طرف سر، بلندتر و متراکم تر از سایر گربه هاست. موهای زیر بدن گربه پالاس نیز بسیار بلند است و طولی تقریبا دو برابر موهای پهلو و پشت دارد. این موها عایق بسیار خوبی برای گربه پالاس در برابر سرما و زمین‌های یخ زده و برفی است.

 

اندازه ها

طول سر و تن گربه پالاس 50 تا 65 سانتی متر است و دم آن 21 تا 30 سانتی متر وزنی معادل 205 تا 4.5 کیلوگرم دارد.

عادات

گربه پالاس شبگرد است ولی گاهی در اوایل غروب و طول روز نیز فعالیت میکند. در مناطقی که از پایکا تغذیه میکند روزگرد است. پالاس معمولا در غارها، شکاف سنگها و سوراخهایی که توسط سایر حیوانات حفر شده است، ساکن می‌شود. پالاس از جوندگان و پرندگان تغذیه می‌کند.

 

تولید مثل

احتمالا گربه پالاس در زمستان جفتگیری می‌کند، بعد از حدود 65 روز یک تا 6 بچه میزاید و بچه های آن در یک سالگی بالغ می‌شوند.

 

وضعیت فعلی

پالاس گربه کمیابی است و به جز یک نمونه که در خوش ییلاق و یک نمونه که در اصفهان مشاهده شد، اطلاع دیگری از وضعیت آن در دست نیست. در سال 1385 در منطقه بردسیر کرمان، یک گربه پالاس نسبتا جوان از متخلف توقیف شد و مدتی در اداره محیط زیست کرمان نگهداری شد. پس از آن در سال 1386 عکسی از یک گربه پالاس در میان برفها در پارک ملی خجیر توسط دوربین تله ای گرفته شد و در سال 1387 نیز یک گربه پالاس در نزدیکی آذرشهر زنده گیری شد.

 

منبع

پستانداران ایران، هوشنگ ضیایی

جزوه درس پستانداران ایران، شهاب چراغی، 1395