محمد اوراز کوهنورد کرد ایرانی بود که توانست 5 قله بالای هشت هزار متری دنیا را صعود کند و در صعود قله گاشربروم در سال 1382 در اثر ریزش بهمن آسیب دید و چند روز بعد در بیمارستان فوت شد.

زندگی شخصی

محمد اوراز در روز 25 شهریور 1348 در شهر نقده استان آذربایجان غربی متولد شد. هنگام تولد او پدرش، حاج احمد، دوران حبس را در زندان فلک الافلاک می­گذراند. سال­های کودکی محمد به دلیل دستگیری و تبعید پدر در کاشمر گذشت تا اینکه در سه سالگی باز به نقده بازگشت. اوراز دیپلم اقتصاد و علوم اجتماعی خود را در سال 66 در نقده گرفت و به سربازی رفت. پس از سربازی و در سال 1373 به عنوان دانشجوی کارشناسی تربیت بدنی وارد دانشگاه ارومیه شد. به علت شرکت در اردوهای تیم ملی کوهنوردی ایران وقفه بسیاری در تحصیل او رخ داد و سرانجام سال 1379 از این دانشگاه فارغ التحصیل شد.

محمد اوراز در سال 1367 گروه کوهنوردی قندیل را بنا کرد. در ادامه و در سال 1373 به همراه جمعی از پیشکسوتان و دوستان خود، کانون کوهنوردان نقده را تاسیس کرد و بدین ترتیب وارد دنیای حرفه­ایی کوهنوردی شد.

محمد اوراز در دنیای کوهنوردی افتخارات متفاوتی را کسب کرد که می­توان به مواردی مثل نخستین مسلمان صعود کننده اورست (1377)، مربیگیری درجه یک از فدراسیون (1378)، شرکت در دوره بین المللی صعود مسیرهای دشوار در فرانسه (1378)، شرکت در دوره بین المللی رهبری گروه در فرانسه (1378) و عنوان مرد سال کوهنوردی برای دو سال پیاپی (1380 و 1381) اشاره کرد.

صعودها

عضویت اوراز در تیم ملی به سال 1376 و فراخوان فدراسیون کوهنوردی بر می­گردد. این فراخوان برای اعزام تیم ملی به قلل گاشربروم 2 و راکاپوشی پاکستان بود. محمد با نشان دادن استعداد و توانایی­هایش توانست به عضویت تیم ملی درآید و در همان سال به همراه 6 نفر دیگر بر فراز قله 7788 متری راکاپوشی پاکستان ایستاد و اولین تجربه هیمالیانوردی خود را ثبت کرد.

یکسال پس از آن در سال 1377 اوراز به عنوان عضو تیم ملی کوهنوردی ایران، بر فراز بام دنیا قله اورست ایستاد و بدین گونه نام خود را به عنوان اولین صعود کننده ایرانی قله اورست ثبت کرد.

دو سال پس از آن، سال 1379، اوراز قله چوایو به ارتفاع 8201 متر را که ششمین قله بلند دنیاست و در تبت واقع شده­است را بدون استفاده از اکسیژن صعود کرد. در همان سال توانست قله سرد شیشاپانگما به ارتفاع 8036 متر را که در تبت واقع شده است بدون استفاده از اکسیژن صعود کند.

سال 1380 محمد اوراز ابتدای قله ماکالو به ارتفاع 8463 متر را بدون استفاده از اکسیژن صعود کرد و پس از آن قله 5165 متری آرارات ترکیه را صعود نمود.

سال 1381 اوراز قله 8511 متری لوتسه که چهارمین قله بلند دنیاست و در نپال واقع شده است را بدون استفاده از کپسول اکسیژن صعود کرد. شایان ذکر است محمد اوراز در همه 8 برنامه تيم ملي در هيماليا حضور داشته­است ودر 4 صعود نيز جزو تيم اصلی برای قلاش نهایی به قله بوده است.

درگذشت

محمد اوراز که همواره مجرد ماند، در سال  ۱۳۸۲،  هنگام صعود به قله گاشبروم ۱  در پاکستان ، همراه با مقبل هنرپژوه بر اثر سقوط بهمن آسیب دید و 20 روز پس از انتقال به بیمارستان شفا در اسلام آباد پاکستان درگذشت.

اعضای تیم ملی کوهنوردی ایران در صعود به قله گاشربروم 1 محمد گودرزي ، داود خادم، حسن نجاريان، محمد اوراز ، مقبل هنرپژوه (جوانترين عضو تيم باحدود بيست سال سن)، حميد ناصري، رضا بهادراني، عظيم قيچي ساز، امين عظيمي و فرهاد عزيزي مقدم بودند که سرپرستی آن­ها را اقبال افلاکي بر عهده داشت و پزشک تيم هم محمد جدائيان بود. تیم ملی 14 تيرماه 1382 عازم منطقه شد.

کمپ اول قله گاشربروم در ارتفاع 5400 متري و کمپ اصلي آن در ارتفاع 6900 متري کمپ آخر آن در ارتفاع 7300 متري است. تیم ایران پس از سه بار تلاش از کمپ سه نتوانست قله را فتح کند و در يکي از اين تلاش­ها به علت شرايط بد آب وهوايي يک هفته در کمپ آخر گرفتار شد. تيم پس از مشورت با سرپرست تصميم ميگيرند کي طي روزهاي بعدی تلاش نهايي به قله را انجام دهند و بدین منظور تیم نهایی 4 نفره­ایی انتخاب ميشوند.

صبح زود 25 مرداد این تيم چهارنفره به سمت قله می­روند و درساعت 8 صبح و در ارتفاع 7900 متري دچار بهمن ميشود و محمد اوراز و مقبل هنرپژوه تا ارتفاع 7100 متري با بهمن سقوط ميکنند. اين کوهنوردان به کمک کوهنوردان تيم ملي و ديگر کوهنوردان حاضر در منطقه به طور معجزه آسايي از زير بهمن زنده بيرون مي­آيند و به کمپ اصلي انتقال داده ميشوند. به دليل شرايط بد آب و هوايي امکان پرواز هلیکوپتر نبوده و از روز دوم پزشک  بر سر اين دو حاضر ميشود و کارهاي درماني را آغاز ميکند. در روز سوم بعد از انتقال حادثه ديدگان به کمپ اول هليکوپتر ارتش پاکستان طي دو مرحله ابتدا مصدومان را به اسکاردو و سپس به بيمارستان شفاي اسلام آباد منتقل ميکند . و درآنجا هر دو بيمار تحت درمان دکتر عرفان قرار ميگيرند .

خوشبختانه مقبل هنرپژوه آسيب جدي نديده بود ولي متاسفانه محمد اوراز از ناحيه سر دچار ضربه مغزي شده و مهره شماره يک کمر او هم شکسته است. در نهایت 20 روز پس از حادثه محمد اوراز در همان بیمارستان جان میسپارد.

یادبود

میدانی در پرانشهر به نام محمد اوراز نام گذاری شده است و سردیسی از او در ميدان کوهنورد سنندج به دست پيکره ساز توانمند كردستاني هادي ضياالديني ساخته و نصب شد.  همچنین مردم نقده هر ساله در تاریخ فوت او مراسمی را در محل دفن او برگزار می­کنند و یاد و خاطره این کوهنورد بزرگ را گرامی میدارند.

ویدیوها

مستند از صعود تا صعود1

مستند از صعود تا صعود2

از صعود تا صعود 3

از صعود تا صعود 4