دریاچه بختگان (Bakhtegan) در استان شیراز و شهرستان نیریز واقع شده است و این روزها دیگر آبی در آن نیست و مشکلات زیست محیطی فراوانی بر اثر خشک شدن آن بر منطقه سایه انداخته است.

موقعیت جغرافیایی

دریاچه بختگان در جنوب شرقی استان شیراز و شرق دریاچه مهارلو واقع شده است از شهرهای اطراف بختگان می توان به استهبان در جنوب دریاچه و نیریز در جنوب شرقی اشاره کرد. بختگان در جنوب دریاچه طشک قرار گرفته است.

مسیرهای دسترسی

برای رسیدن به بختگان از شیراز مسیر زیر را بپیمایید :

شیراز را به سمت جنوب شرقی طی کنید و خود را به آزادراه شیراز-سوستان برسانید سپس مسیر را مستقیم طی کنید و تا به سروستان برسید، از آنجا ود را به حاده سروستان- استهبان برسانید و بعد از خروجی استهبان- نیریز، در نزدیکی استهبان، خارج شوید و در نزدیکی نیریز شورزار بختگان را از چپ خود نظاره کنید.

ابعاد و عمق

مساحت بختگان حدود 3500 کیلومتر مربع و ارتفاع آن 1566 متر بالاتر از سطح آب های آزاد بود.

منابع تامین آب

این دریاچه آب خود را از رودخانه سیوند که در دره ای بنام سیوند(در مسیر شیراز – اصفهان ) می باشد تامین می کند بطوری که سیلاب رود سیوند در انتهای مسیر خود با رود کر ادغام شده و به بختگان می ریختند .

پوشش گیاهی و جانوری

کل و بز، قوچ و میش، گربه وحشی، گرگ، پلنگ ایرانی، تشی، خارپشتف خرگوش، کفتار، شغال، روباه، لاک پشت، مار گوخری و در دشت ها آهو از جمله پستانداران نواحی دریاچه است.
دریاچه بختگان و طشک نه تنها مادرانی خوب برای پرندگان خود بودند بلکه مهمان نواز پرندگلن مهاجر نیز بودند از پرندگان آنها می توان : آبچلیک پا سرخ، آنقوت، آگرت، اردک، انواع غازها، انواع گنجشک سانان، بالابان، بلدرچین، بحری، پرستوی دریایی، پلیکان، تنجه، تیهو، دارکوب پری شاهرخ، دال، درنا، دلیچه، دم سرخ، جغد کوچک، چنگر، چلچله، چوب پا، حواصیل خاکستری، خروس کولی دم سفید، خوتکا، سارگپه پا بلند، سار، سنقر گندم، شاهین، انواع عقاب ها، قمری، کبک، کوکو، کبوتر، کلاغ کوهی نوک سرخ، لک لک و هوبره را نام برد .
آبزیان شامل  : ماهی کپور، میگوی آرتیما، سیاه ماهی می‌شدند.

بدلیل شیرین بود رود کر در ورودی آن به دریاچه درخت گزو نیزار به چشم می‌خورد و در ارتفاعات دریاچه درختان پسته و بادام زمینی رشد می‌کنند و در زمین های اطراف دریاچه هم درختانی نظیر انار، انگور و انجیر می‌رویند.

و از دیگر گیاهان می توان دیاتومه ها و جلبک ها، انواع گیاهان شور پسند گز و نی، تنگس، قیچ، آویشن، کاکوتی، باریم گل نرگس، کیکم، زیره و باربجه را نام برد .

توضیحات بیشتر

رطوبت بختگان و ارتفاع کوه‌های نی ریز دست به دست هم می‌دادند و مانع و از خروج رطوبت از منطقه می‌شدند که نتیجه آن افزایش رشد بادام، انجیر، رز و زیتون منطقه می‌شدند و به تعبیری زمینه آبیاری مصنوعی کوه‌ها را فراهم می‌کردند .

خشکی بختگان

پیرو سدی (سددرودزن)که بر روی رود کر زده شد میزان آب ورودی به دریاچه کم شد ولی با سدی (سد سیوند) که بر مسیر رود سیوند زده شد دیگر هیچ آبی به بختگان بیچاره نرسید و از تشنگی خشک شد اما خشک شدن بختگان کم بود که مشکلات زیست محیطی نیز گریبانمان را یا گرفته یا خواهد گرفت. از آنجایی که دریاچه بختگان و طشک به هم راه داشتند با کم آبی این ارتباط از بین رفت و بختگان خشک شد و طشک با توجه به اینکه میزان شوری آن سال به سال در حال افزایش است رو به خشکی می‌رود. با خشک شدن دریاچه چاه‌های آن در ابتدا رو به شوری و در مراحل بعد به تلخی می گراید که این برای زمین های کشاورزی بسیار مضراست و باعث ناباروری آن ها می‌شود و شور زار ایجاد شده با یک نسیم بلند می شوند و برای انسان ها و زمین های زراعی بیماری و ضرر را به ارمغان آورد!!!! همچنین میزان رطوبت منطقه کاهش پیدا کرده و آبیاری کوهی هم که باعث رشد درختان انجیر و بادام بودند منتفی می‌شود و پرندگان مهاجر هم بختگان را رها کرده و به پشت سد رفتند و بختگان ماند و جسد صدها فلامینگو .

منابع

بهروز بهروزی فر. تالابهای ایران. تهران: سازمان جغرافیای نیروهای مسلح، 1387.

حسن زنده دل و دستیاران. راهنمای دریاچه های ایران. نشر ایرانگردان، بلا تاريخ.


بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

بختگان

شما