تالاب گاوخونی (Gav khooni) در استانهای اصفهان و یزد قرار گرفته است. این تالاب از نظر زیست محطی بسیار ویژه است ولی اکنون خشک شده است.

موقعیت جغرافیایی

 این تالاب در جنوب شرقی استان اصفهان و  شهرضا و در شرق حسن اباد و غرب روستای سرو وجنوب ورزنه و شمال حارث باد واقع شده است

مسیرهای دسترسی

اصفهان- ازاد راه دستجردی به سمت جنوب-پس از طی کردن حدود 12 کیلومتر دوربرگردان به سمت دستجردی شمال را دور زده و بعد ازحدود 2 کیلومتر به قلعه شور میرسیم و وارد ان مسیر می شویم ومستقیم می رویم تا در امتدادمسیر به بزرگراه 15 خرداد برسیم سپس این مسیر را ادامه میدهیم تا به روستای مالواجرد برسیم که مالواجرد در حاشیه تالاب گاوخونی می باشد.

ابعاد و عمق

مساحت این تالاب حدود476 کیلومتر مربع می باشد و ارتفاع ان از سطح اب های ازاد 1470متر می باشد و بیشینه عمق ان به 5/1 متر می رسید

منابع تامین آب

زاینده رود که از رشته کوه های زاگرس سرچشمه میگیرید به این تالاب منتهی می شد ولی از انجایی که بیشتر اب رودخانه در طی مسیر برداشت می شود دیگرابی به تالاب نرسیده و باعث خشک شدنش گردیده است

پوشش گیاهی و جانوری

گاوخونی مکان مناسبی برای رشد و نمو حشرات و کرم ها می‌باشد که در نگاه اول مضر به نظر میرسد ولی این حشرات و کرم ها خود غذای دیگر موجودات نظیر قرباغه ها و پرندگان می باشد و دوزیستان در سال های ابتدایی عمر خود و ماهی ها در تمامی طول زندگیشان به  اب احتیاج دارند که با خشک شدن تالاب این گونه ها از بین رفتند لازم به ذکر است که در تاجیه شمال غربی تالاب ماهی هایی نظیر کپور، گمبوزیا و دوزیستانی نظیر وزغ و قورباغه در انجا زند‌گی می‌کردند که بدلیل وجود الاینده ها بطور مستقیم نظیر فلزات سنگین و یا غیر مستقیم اثرات فیزیکی و شیمیایی الاینده ها  در اب باعث از بین رفتن انها شد .درگذشته سیلاب های زمستانی باعث حضور اب شیرین در تالاب میشد که پرندگان  زیادی نظیر  انواع فلامينگو‌هاي ,مرغابي‌ها، اگرت كوچك، خوتكا، سرسبز، غاز خاكستري، كاكايي‌ها، انواع كشيم، حواصيل، سليم كوچك، اگرت بزرگ، آبچليك‌ها،‌ آنقوت، اردك، تنجه، فيلوش، چنگر، سنقر تالابي، سار، خروس كولي، پليكان، بوتيمار، لك لك، مرگوس و پرندگان شكاري همچون عقاب تالابي، عقاب دو برادر، دليجه، شاهين و كركس و پستاندارانی چون خوک و گراز و اهو و گورخر ایرانی (الاغ وحشی) را در انجا گرد هم می اورد که امروزه دیگر خبری از ان پستانداران نیست البته به ندرت شاید دیده شوند ولی بدلیل شکار غیر مجاز در خطر انقراض قرار دارند.

ویژگی­های خاص

گاوخونی یکی از مشهورترین تالاب های جلگه مرتفع مرکزی ایران می باشد و از لحاظ پوشش گیاهی و جانوری جز معدود تالاب هایی است که انقدر تنوع گونه داشته باشد. آب این تالاب 315 درصد نمک را در خود دارد ولی مقدار آن به تدریج کم وکمتر شد تا اینکه به صورت کامل خشک شد.

توضیحات بیشتر

در فرهنک انندراج گاو را به معنای بزرگ و خان را به معنی چاه میدانستند از این رو دهخدا تصور میکرد که چون در گذشته مردم گاوهای خود را برای چرا به این مکان می بردند گاوخونی به معنای گاوخانه می باشد. اصفهان و دیگر منابع شهری باعث الودگی این تالاب می شوند. این تالاب در استانه ورود به کویر (مرز میان اکوسیستم اب و خشک) قرار گرفته و چشم اندازی از این دو اکوسیستم می باشد.

منابع

بهروز بهروزی فر. تالابهای ایران. تهران: سازمان جغرافیای نیروهای مسلح، 1387.

حسن زنده دل و دستیاران. راهنمای دریاچه های ایران. نشر ایرانگردان، بلا تاريخ.


گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

گاوخونی

شما