دریاچه مازندران(Caspian sea) بزرگترین دریاچه آب شور جهان است که مرغوب ترین خاویارها از آن صید می شود و 4 درصد نفت و گاز خاورمیانه درش نهفته است و موجوداتی که در آن زندگی می کنند خاص آن هستند.

نام ها

در گذشته دریاچه مازندران را به نام های گوناگونی می شناختند که عبارت اند از، دریای هیرگان /گلستان، دریای کاسپین، دریای طبرستان، دریای خزر و دریای مازندران که این نام تنها توسط ایرانیان استفاده می شود .

موقعیت جغرافیایی

دریای مازندران در شمال ایران واقع شده است و کشورهای ایران از جنوب , ترکمنستان وقزاقستان از شرق ,روسیه از شمال و جمهوری آذربایجان از غرب این دریاچه را احاطه کرده اند همچنین این دریاچه با ایجادی کانالی بر روی رودخانه ولگا و دن به آب های آزاد راه پیدا می کند .

ابعاد و عمق

مساحت دریاچه 3626000 کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح آب های آزاد بین -29 تا 880 متر متغیر می باشد و بیشترین طول , عرض و عمق دریاچه به ترتیب 1030 ,435 , 1025 کیلومتر و متوسط عمق آن 211 متر است  

منابع تامین آب

81 درصد آب دریای مازندران را رودخانه ولگا از کشور روسیه تامین می کند و از دیگر رودخانه هایی که به آن می ریزند می توان : هراز ,پیلورود, سپیدرود و اترک از ایران , کورا از اذربایجان , اورال از ترکمنستان و روسیه, سمور از اذربایجان و روسیه ,ترک و سالاک از روسیه و جورجیا را نام برد .

پوشش گیاهی و جانوری

این دریاچه شامل 575 نوع گیاه,1332 نوع جانور و 850 نوع ماهی می باشد و 90 % مرغوب ترین خاویارهای جهان از این دریاچه تامین می شود ولی جمعیت خاویارها به دلیل صید بی رویه در صد سال گذشته رو به کاهش است و بسیاری از گیاهان و جانوران آن نام خود را از نام دریاچه به ارث برده اند.

ویژگی­های خاص

این دریاچه بزرگترین دریاچه جهان است و به همین دلیل از آن به عنوان دریا یاد میکنند ولی به هیچ دریایی متصل نیست(بجز از طریق کانال) و مشمول کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریاها نمی شود و کشورهای حوضه آبخیز باید در مورد رژیم حقوقی آن به توافق برسند . 

توضیحات بیشتر

مناقشاتی بین کشورهای حوضه بر سر میزان استخراج نفت ,ماهی و تحدید بستر آبی در سواحل آنها وجود دارد و بعضا بوسیله تعهد هایی رفع شده اند .

منابع دریای خزر

از جمله منابع غنی دریای مازندران نفت و گاز آن می باشد بطوریکه 4% نفت و گاز خاورمیانه را به خود اختصاص داده است

آلودگی

این روزها دریاچه مازندران نظیر دیگر دریاچه ها گرفتار آلودگی شده است که عمده این آلودگی ناشی از استخراج نفت و گاز می باشد و باعث افزایش نوعی شانه دار مهاجم ,نیوپسیس,در آب شده است که غذای ماهی های کوچک ,پلانکتون ها , و ماهی های بزرگ ,ماهی کلیکا,را تهدید می کند و در کل باعث کاهش جمعیت ماهی ها شده است .

چگونگی تشکیل دریاچه

دریای مازندران باقی مانده دریاچه ای پهناور (دریای تتیس)که از دریای سیاه تا آرال کشیده شده بود می باشد و در طول تاریخ چند بار به هم متصل شده اند که آخرین بار پس از اتمام عصر یخبندان رخ داده است و از آنجایی که دریای اولیه با اقیانوس ها در ارتباط نبوده است دریای مازندران نیز با آب های آزاد در ارتباط نمی باشد و در سال های اخیر ارتفاع آب دریا افزایش پیدا کرده است که دانشمندان علت آن را نه از افزایش آب دریاچه بلکه از بالا آمدن سطح زمین می دانند و احتمالا این افزایش تا سال های اینده ادامه خواهد داشت و سرمایه گذاری در سواحل خطر بهمراه خواهد داشت .  

منابع

بهروز بهروزی فر. تالابهای ایران. تهران: سازمان جغرافیای نیروهای مسلح، 1387.

حسن زنده دل و دستیاران. راهنمای دریاچه های ایران. نشر ایرانگردان، بلا تاريخ.


دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریاچه مازندران

دریای خزر

دریای خزر

داوود شیخان داوود شیخان

شما