قله سیاه گوک (Siah guk) یکی از قله‌های شمالی کوهستان علم کوه و تخت سلیمان در منطقه کوهستانی البرز مرکزی است که در استان مازندران و بخش کلاردشت واقع شده‌است. سیاه گوک دقیقا شرق جانپناه سرچال است و مسیر رایج صعود به آن هم از جناح شرقی است.

موقعیت جغرافیایی

سیاه گوک یکی از قله‌های شمال علم کوه در منطقه علم‌کوه و تخت سلیمان است، این منطقه با تعداد زیادی قله بالای 4000 متر، یکی از بلندترین ناحیه‌های البرز مرکزی است که از شمال به چالوس، تنکابن و سلمانشهر، از غرب به دره سه هزار، از جنوب به طالقان و الموت و از شرق محدود به دره چالوس است.

سیاه گوک در حقیقت دو قله نزدیک به هم است که بر روی خط الراس شمالی جنوبی قرار دارد. قله سیاه گوک شمالی حدود 50 متر کوتاه‌تر از سیاه گوک جنوبی است. این قله‌ها از سمت شمال به قله‌های میشچال، رستم نیشت، تخت رستم و کالاهو و از جانب جنوبی به وسیله دندان اژدها به قله تخت سلیمان و در ادامه گردنه شانه کوه و گردنه آلمان‌ها و در نهایت قله علم کوه متصل است. سیاه گوک از جناج شرقی به منطقه سرچال و تخت چال منتهی است که می‌توان گفت جانپناه سرچال دقیقا در سمت شرق قله است و از جناح غربی به منطقه دره سه هزار و درجان منتهی می‌شود.

جانپناه و پناهگاه

تاکنون سه جانپناه در منطقه علم کوه و تخت سلیمان ساخته شده است که عبارتند از:

  • جانپناه سرچال؛ این جانپناه توسط فدراسیون کوهنوردی در ارتفاع حدود 3800 متر ساخته شده‌است. آب به صورت لوله کشی در کنار آن وجود دارد و همچنین سرویس بهداشتی هم به صورت ساختمانی مجزا در کنار آن ساخته شده‌است.
  • جانپناه سیاه سنگ؛ این جانپناه از سری جانپناه‌های فلزی است که در مسیر صعود به قله علم کوه و بعد از قله سیاه سنگ ساخته شده‌‌است، ارتفاع این جانپناه حدود 4300 متری است و مساحتی معادل 15متر دارد که برای 12 نفر شبمانی مناسب است. در سال‌های اخیر پنجره‌های این جانپناه از بین رفته است و امکان استفاده از آن مخصوصا در زمستان به علت پر شدن از برف وجود ندارد.
  • جانپناه خرسان؛ این جانپناه هم از سری جانپناه‌های فلزی است که در بین قله علم کوه و خرسان شمالی در سال 1375ساخته شده‌‌است، ارتفاع این جانپناه حدود 4700 متر است و بلندترین جانپناه موجود در ایران به حساب می‌آید. مساحت آن معادل 15متر است که برای 12 نفر شبمانی مناسب است. در سال‌های اخیر پنجره‌های این جانپناه از بین رفته است و امکان استفاده از آن مخصوصا در زمستان به علت پر شدن از برف وجود ندارد.

به علاوه قرارگاه‌های کوهنوردی رودبارک و ونداربن تسهیلاتی مانند وسیله رفت و آمد تا پای صعود، امکان شب‌مانی و راهنمای کوهنوردی ارائه می‌دهد.

مسیرهای صعود

جبهه شرقی، مسیر رایج صعود به قله سیاه گوک یال منتهی به قله از جانپناه سرچال است. برای رسیدن به سرچال می‌بایست از رودبارک به سمت ونداربن رفت و با عبور از کشتی سنگ و لیزونک به سرچال رسید. مسیر از جانپناه سرچال تا قله سیاه کوگ یال کشیده‌ایی است که صعودش حدود 3 ساعت زمان نیاز دارد.

توضیحات بیشتر

برخلاف اغلب خط‌‌‌الرأس‌های البرز مرکزی که شرقی-غربی می‌باشند، بسیاری از قلل این منطقه در خط‌الرأس‌های شمالی-جنوبی قرار گرفته‌اند.

در حال حاضر کوه‌های تخت سلیمان دارای بزرگترین مجموعه از یخچال‌های کوهستانی در ایران هستند. یخچال علم‌چال با طولی حدود 3 کیلومتر و 750 متر عرض و عمق حدود 80 متری، در شمال قله علم‌کوه از بزرگترین یخچال‌های طبیعی کشور محسوب می‌شود. دیگر یخچال‌های منطقه تخت سلیمان عبارتند از: هفت خوان، شمال‌غربی علم‌کوه، تخت سلیمان، مرجیکش، خرسان، تخت چال (پاتخت) و چالون.

کوه‌های منطقه تخت سلیمان سرچشمه رودخانه‌های مهمی مانند سردآبرود، پراچان، ناریان، الموت رود، گرمارود، ازارود و رودهای دره‌های دوهزار و سه‌هزار می‌باشند.

منابع

داود محمدی فر. اطلس کوه ها و غارهای ایران. تهران: سبزان، 1391.

عباس جعفری. گیتاشناسی ایران جلد اول، کوه ها و کوه نامه ایران. تهران: گیتاشناسی، 1384.

علی مقیم. کوهنوردی در ایران. تهران: روزنه، 1385.

فریدون اسماعیل زاده. راهنمای صعود به قله های بلند ایران. الکترونیکی.


سیاه گوک

سیاه گوک

سیاه گوک

سیاه گوک

سیاه گوک

سیاه گوک

از روی کرماکوه

از روی کرماکوه

از روی خط الراس کرماکوه به کالاهو

از روی خط الراس کرماکوه به کالاهو

شما