قله تخت سلیمان (Takht-e-Soleyman) یکی از قلل مرتفع منطقه علم کوه و تخت سلیمان می‌باشد که در منطقه کوهستانی البرز مرکزی و در استان مازندران، شهرستان کلاردشت واقع شده‌است. رایج‌ترین مسیر صعود به آن جبهه جنوبی است که از منطقه علم‌چال و گردنه شانه‌کوه عبور می‌کند.

موقعیت جغرافیایی

منطقه تخت سلیمان با تعداد زیادی قله بالای 4000 متر، یکی از بلندترین ناحیه‌های البرز مرکزی است که از شمال به چالوس، تنکابن و سلمانشهر، از غرب به دره سه هزار، از جنوب به طالقان و الموت و از شرق محدود به دره چالوس است.

قله تخت سلیمان از سمت شمال توسط تیغه‌ایی با ارتفاعات برج مانند 4400 متری به خط الراس دندان اژدها و تیغه رستم نیش جنوبی متصل است و از جناح غرب و جنوب غربی توسط یال‌های پرشیب و ریزشی به مجموعه یخچال‌های هفت خوان می‌رسد. از جناح جنوب توسط تیغه‌ایی به برج‌های شانه‌کوه و در ادامه به وسیله گرده آلمان‌ها به علم‌کوه و ارتفاعات دیگر منطقه متصل است. از سمت شرق هم با یال‌های پرشیب به یخچال‌های منطقه تخت چال و تخت سلیمان منتهی می‌شود که دیواره معروف تخت سلیمان هم در همین سمت است.

جانپناه و پناهگاه

تاکنون سه جانپناه در منطقه علم کوه و تخت سلیمان ساخته شده است که عبارتند از:

  • جانپناه سرچال؛ این جانپناه توسط فدراسیون کوهنوردی در ارتفاع حدود 3800 متر ساخته شده‌است. آب به صورت لوله کشی در کنار آن وجود دارد و همچنین سرویس بهداشتی هم به صورت ساختمانی مجزا در کنار آن ساخته شده‌است.
  • جانپناه سیاه سنگ؛ این جانپناه از سری جانپناه‌های فلزی است که در مسیر صعود به قله علم کوه و بعد از قله سیاه سنگ ساخته شده‌‌است، ارتفاع این جانپناه حدود 4300 متری است و مساحتی معادل 15متر دارد که برای 12 نفر شبمانی مناسب است. در سال‌های اخیر پنجره‌های این جانپناه از بین رفته است و امکان استفاده از آن مخصوصا در زمستان به علت پر شدن از برف وجود ندارد.
  • جانپناه خرسان؛ این جانپناه هم از سری جانپناه‌های فلزی است که در بین قله علم کوه و خرسان شمالی در سال 1375ساخته شده‌‌است، ارتفاع این جانپناه حدود 4700 متر است و بلندترین جانپناه موجود در ایران به حساب می‌آید. مساحت آن معادل 15متر است که برای 12 نفر شبمانی مناسب است. در سال‌های اخیر پنجره‌های این جانپناه از بین رفته است و امکان استفاده از آن مخصوصا در زمستان به علت پر شدن از برف وجود ندارد.

به علاوه قرارگاه‌های کوهنوردی رودبارک و ونداربن تسهیلاتی مانند وسیله رفت و آمد تا پای صعود، امکان شب‌مانی و راهنمای کوهنوردی ارائه می‌دهد.

مسیرهای صعود

با توجه به ارتباط قله تخت سلیمان با کوه‌های اطراف و وجود دیواره و گرده، برای رسیدن به آن راه‌های بسیاری وجود دارد. مسیرهای رایج صعود به تخت را می‌توان به سه مسیر جنوبی (علمچال)، شمالی (خط الراس دندان اژدها) و غربی (دره سه هزار) تقسیم‌بندی کرد.

دید از قله

در صورت صاف بودن هوا از روی قله تخت سلیمان، در جناج جنوب شرقی قلل آزادکوه و دماوند تقریبا در یک خط دید قابل مشاهده خواهند بود. همچنین قله علم‌کوه و شاه البرز در جنوب، ناز و کهار و هفتخوانی در جنوب شرقی و قلل سیاه کمان و چالون در شرق مشاهده می‌شود.

توضیحات بیشتر

کوه‌های منطقه تخت سلیمان سرچشمه رودخانه‌های مهمی مانند سردآبرود، پراچان، ناریان، الموت رود، گرمارود، ازارود و رودهای دره‌های دوهزار و سه‌هزار می‌باشند. در حال حاضر کوه‌های تخت سلیمان دارای بزرگترین مجموعه از یخچال‌های کوهستانی در ایران هستند. یخچال علم‌چال با طولی حدود 3 کیلومتر و 750 متر عرض و عمق حدود 80 متری، در شمال قله علم‌کوه از بزرگترین یخچال‌های طبیعی کشور محسوب می‌شود. دیگر یخچال‌های منطقه تخت سلیمان عبارتند از: هفت خوان، شمال‌غربی علم‌کوه، تخت سلیمان، مرجیکش، خرسان، تخت چال (پاتخت) و چالون.

منابع

داود محمدی فر. اطلس کوه ها و غارهای ایران. تهران: سبزان، 1391.

عباس جعفری. گیتاشناسی ایران جلد اول، کوه ها و کوه نامه ایران. تهران: گیتاشناسی، 1384.

علی مقیم. کوهنوردی در ایران. تهران: روزنه، 1385.

فریدون اسماعیل زاده. راهنمای صعود به قله های بلند ایران. الکترونیکی.