خروس کولی اجتماعی (خروس کولی دشتی) با نام عملی Vanellus Gregarius و نام انگلیسیSociable Plover از دیگر گونه های به شدت در معرض انقراض ایران است. این پرنده از راسته آبچیلک سانان است. در سال های گذشته جمعیت آن به شدت کاهش یافته است و وضعیت نگران کننده ای دارد. خروس کولی اجتماعی معمولا در نیمه دوم سال به ایران مهاجرت میکند. احتمال مشاهده و ثبت رکورد آن در نیمه شمالی کشور وجود دارد.

خروس کولی اجتماعی حدود 29 سانتیمتر طول دارد و هم اندازه ی خروس کولی است. پیشانی و نوار ابرو سفید است، که این سفیدی تا پس سر ادامه دارد. تارک سیاه، منقار و خط چشم سیاه، شکم سیاه، سینه خاکستری و رو تنه خاکستری شنی میباشد، که تا پرهای پروازش امتداد دارد. شاهپرهای اولیه، از پشت و زیر سیاه و شاهپرهای ثانویه و دم سفید است که در انتهای دم نوار پهن و سیاه رنگی دیده می شود. زمستان ها، رنگ سر و پر و بال اندکی تغییر کرده و لکه ی سیاه شکم محو شده و نوار سفید بالای چشم نیز کمرنگ و نامشخص می شود. درپرنده ی جوانف پر و بال قهوه ای کمرنگ و نوار بالای چشم و پرهای پوششی بی رنگ تر دیده می شود. در پرواز بال ها نسبتا گرد و زیر بال ها، رنگ های سیاه، سفید و قهوه ای به خوبی دیده می شود.

منبع

پرنده نگری، پرویز بختیاری، انتشارات مهکامه 1395

راهنمای میدانی پرندگان ایران، فرید مبصر، 1395

کویرهای و بیابانهای ایران