درنای سیبری (درنای سفید) با نام علمی Grus leucogeranus و نام انگلیسی Siberian crane یکی از گونه های به شدت در معرق انقراض ایران است. این پرنده از راسته درناسانان است و دو جمیعت از این پرنده در حاشیه قطب شمال زادآوری کرده و در نیمه دوم سال به مناطق جنوبی مهاجرت می‌کنند. جمعیت شرقی آن‌ها از شرق رشته کوه های هیمالیا به منطقه حفاظت شده وچینگ در چین میروند. هر چند که تعداد این گروه بیش از 2000 گونه است ولی احداث سد در بالادست زیستگاه آنها را از بین برده و جمعیتشان را به خطر انداخته است.

جمیعت غربی در منطقه کونووات در شمال روسیه زادآوری میکنند و نیمه دوم سال را به ایران و هندوستان مهاجرت میکنند. بخشی از این جمعیت پس از عبور از افغانستان و پاکستان در پارک ملی کئولادو هند مستقر میشوند. این جمعیت در سال 1999 به طور کامل منقرض شد. بخشی از جمعیت غربی هم به ایران مهاجرت میکنند. اولین مشاهده این پرنده در ایران سال 1353 بود. تا سالها مسیر پروازی آنها نا مشخص بود. سرانجام ردیابی های ماهواره ایی نشان داد که آنها از غرب دریای مازندران وارد ایران شده و در تالاب بین المللی فریدون کنار، ازباران و سرخرود زمستان گذرانی میکنند. متاسفانه طی چند سال گذشته تنها یک عدد از این پرنده زیبا باقی مانده است و به ایران می آید.

بدن درنای سیبری بالغ کاملا سفید بجز ماسک قرمز تیره ای که از نوک منقار تا پشت چشم کشیده شده است. عنبیه چشم زرد رنگ و پاها به رنگ قرمز است. جنس نر و ماده مشابه هم هستند اما پرنده نر از ماده کمی بزرگتر است. در پرنده نابالغ ماسک با پر پوشیده شده و شاهپرها به رنگ نخودی است. تنها در این گونه از درناها منقار دندانه دار است که به پرنده امکان تغذیه از ریشه های زیر زمین و شکارهای لیز و لغزنده می دهد.

منبع

پرنده نگری، پرویز بختیاری، انتشارات مهکامه 1395

راهنمای میدانی پرندگان ایران، فرید مبصر، 1395