زاگرس مرکزی

این منطقه بخش مرکزی رشته‌کوه بزرگ زاگرس است که همانطور که در نقشه رو به رو نمایش داده شده‌است، در امتداد شمال غربی به جنوب شرقی در استان‌های چهارمحال و بخیتاری، بخش‌های غربی استان فارس، کهکیلویه و بویر احمد، بخش‌های شرقی خوزستان و لرستان و بخش‌های شمالی بوشهر کشیده شده‌است. زاگرس مرکزی از دره رودخانه دز در شهرستان خرم‌آباد شروع می‌شود و رو به سوی جنوب شرقی تا کوهپایه‌های جنوب کویر ابر کوه، کوه‌پایه‌های غربی کویر مروست، کوهپایه‌های شمال  دریاچه طشک (بختگان) و حدود محور شیراز کازرون تا رودخانه شاهپور یا دالکی در استان بوشهر ادامه دارد. این بخش از کوهستان زاگرس مرتفع‌ترین و متراکم‌ترین بخش را تشکیل داده‌است و ارتفاع متوسط آن 2500 متر از سطح دریا افزایش می‌یابد. به دلیل میزان بارندگی و رطوبت بالای این منطقه، بخش خوبی از آن جنگلی است و سرچشمه بزرگترین و پرآبترین رودهای ایران می‌باشد.

زاگرس مرکزی از کوه‌های بلندی تشکیل شده‌است که از میان می‌توان به اشترانکوه، کازینستان، قالی کوه، زردکوه، میلی، شاهان کوه، منار، گره، مونگشت، هزار دره، دنا، نیل، موسی خانی و دلو که بلندترین آن‌ها کوه دنا یا دینار به ارتفاع 4400 متر است که در 37 کیلومتری شمال غرب یاسوج واقع شده‌است و بعد از آن زردکوه و اشترانکوه در رتبه‌های بعدی هستند.

کوهستان مرکزی زاگرس سرچشمه بزرگترین و طویل‌ترین رودخانه‌های کشور بوده و همانند زاگرس شمالی رودهای بسیاری را در خویش پرورش می‌دهند که دسته‌ایی از آن‌ها به وسیله رودخانه‌های کارون و جراجی و زهره و شور و دالکی به خلیج فارس می‌ریزند و دسته‌ایی دیگر چون قمرود و زاینده‌رود دشت‌های داخلی را مشروب می‌سازند.

میزان بارندگی سالانه در اتفاعات این کوهستان 600 تا 1200 میلیمتر در دامنه‌های و کوهپایه‌ها 300 تا 600 میلیمتر و به دلیل بارندگی نسبتا کافی و دریافت رطوبت لازم بخش عظیمی از این کوهستان پوشیده از جنگل‌ شده‌است. میانگین دمای سالانه آن در ارتفاعات 5 تا 10 درجه سانتیگراد و در نواحی مرتفع 10 تا 15 درجه و در کوهپایه‌های و دامنه‌های مشرف به خلیج فارس 15 تا 25 درجه سانتگراد است.

منابع

عباس جعفری. گیتاشناسی ایران جلد اول، کوه ها و کوه نامه ایران. تهران: گیتاشناسی، 1384.

علی مقیم. کوهنوردی در ایران. تهران: روزنه، 1385.